INSCRIPTIONS LATINES DE BEJA: SOMMAIRE

 Thomas SHAW  Abbé NEU
Jean-André PEYSSONNEL  Epitaphes funéraires de Vaga et de Belalis Maior
 Victor GUERIN  Inscriptions latines de Vaga et de Belalis Maior

Jean-André PEYSSONNEL (1694-1759)
Titre : Voyages dans les Régences de Tunis et d'Alger
Publication : Paris. Gide, 1838

On trouve encore des lambeaux de vieilles murailles et, dans toute la ville, on voit des pierres écrites en caractères romains, mais la chaux qu'on passe dessus pour blanchir les maisons est cause qu'on ne peut lire les caractères.
Voici quelques inscriptions que j'ai pu déchiffrer. Sur une pierre, dans les murailles de la ville, près de la Fontaine:

D. M. S.
I. MAMNIVS PRIMVIVS
PIVS VIX. ANNIS LXXVII
H S E

TEXTE COMPLET: CIL 08, 01240

D(is) M(anibus) s(acrum) /
L(ucius) Mamnius Primu[l]us /
pius vix(it) annis LXXVII /
h(ic) s(itus) e(st)

TRADUCTION:

Consacré aux dieux mânes
Lucius Mamnius Primulus
le pieux a vécu 77 ans
il repose ici

Autre:

D. M. S.
MERSITANA PIA
VIXIT ANNIS XXXIII
H. S. E.

TEXTE COMPLET: CIL 08, 01241

D(is) M(anibus) s(acrum) /
Mersitana pia /
vixit annis XXXIII /
h(ic) s(ita) e(st)

TRADUCTION:

Consacré aux dieux mânes
Mersitana la pieuse
a vécu 33 ans
elle repose ici

et:

M. JVLIO. M. TILIRB .....
DECVRIONI AEDJECTO EDORATI
SAC. ANN. XXIII .. PRAEFECTVS.
VR. DEC. II. VIR. QQ TEPPE ....
VICVM ORDO SPLENDIDISSIMVS
OB MERITA SVA STATVAM
P. P. FIERI DECREVISSET.
FELIX AVVNCVLO SVO MAGNO
PRO PIETATE SVA DATO IBI
APRODINE SVO S. P.
FECIT. D. D.

TEXTE COMPLET: CIL 08, 01224 = CIL 08, 14388

M(arco) Iul(io) M(arci) fil(io) trib(u) Fab(ia) Maximo /
decurioni adlecto aed[ili ac] /
sac(erdoti) anni XIIII praef(ecto) iur(e) dic(undo) /
IIvir(o) IIvir(o) q(uin)q(uennali) fl(amini) p(er)p(etuo) cui cum /
ordo splendidissimus ob /
merita eius statuam p(ecunia) p(ublica) /
fieri decrevisset /
Q(uintus) Agrius Iulius Maximus /
Felix av<u=O>nculo suo magno /
pro pietate sua dato sibi /
ab ordine loco s(ua) p(ecunia) fecit /
d(ecreto) d(ecurionum)

TRADUCTION:

A Marcus Iulius Fabius Maximus, fils de Marcus, tribu Fabia,
décurion, édile coopté
prêtre, préfet à pouvoir judiciaire pendant XIII ans
duumvir, duumvir quinquennal, flamine perpétuel,
auquel le très splendide ordre municipal
a décrété que soit élevée une statue
en hommage à ses mérites, sur l’argent public,
Quintus Agrius Iulius Maximus
a été heureux de le faire pour son grand oncle
par affectueuse piété, avec ses propres deniers, à la place du conseil,
par décret des décurions qui lui a été donné

Sur un fragment de pierre:

. . . . . MANIC. SARMAT . . . . .
. . . . . TRIB. POTEST XVI . . . .
        . . . . . ANI PART. ET DIVI. NER . . . . .
  . . . . . SEPT. M. A VACANO . . . . .

TEXTE COMPLET: CIL 08, 01217 (p 932) = CIL 08, 14395 = AE 1908, +00264 = AE 2002, +01679

IMP CAES DIVI M ANTONINI PII GERMANICI SARMAT FILIO DIVI COMMODI FRATRI DIVI ANTONINI PII NEPOTI DIVI HADRIANI PRONEP DIVI TRAIANI PARTHICI ABNEP DIVI NERVAE ADNEP L SEPTIMIO SEVERO PIO PERTINACI AUG ARAB

ADIAB PARTH MAX PONTIF MAXIMO TRIB POTEST XVIII IMP XII COS III P P  ET IMP CAESARI L SEPTIMI SEVERI PII PERTINACIS AUG ARAB ADIAB PARTH MAX FILIO DIVI M ANTONINI PII GERMAN SARM NEP DIVI ANTONINI PII

PRONEP DIVI HADRIANI ABNEP DIVI TRAIANI PART ET DIVI NERVAE ADNEP M AURELIO ANTONINO PIO FELICI AUG TRIB POTEST XI IMP II COS III ET P SEPTIMIO SEVERO GETAE NOBILISSIMO CAESARI PRINCIPI IUVENTUTIS ET IULIAE DOMNAE AUGUSTAE

MATRI AUGG ET CASTRORUM COL SEPTIMIA VAGA NOMINI ET AUSPICIIS DIVINIS EORUM INLUSTRA PER T FLAVIUM DECIMUM PROCOS C V COLONIA DEDUCTA ARCUM FECIT ET NUMINI AUG EORUM DICAVIT


[Imp(eratori) Caes(ari) divi M(arci) A]ntonini Pii Germanici Sarma[t(ici)] filio divi Commodi fratri divi Antonini Pii nepoti divi Hadr[iani] pronep(oti) divi Traiani Parthic[i] abnep(oti) divi Nervae adnep(oti) L(ucio) Septimio [Severo Pio Pertinaci Aug(usto) Arab(ico)] /

Adiab(enico) Parth(ico) max(imo) po]nti[f(ici) maximo trib(unicia) potest(ate) XVII imp(eratori) XII co(n)s(uli) III p(atri) p(atriae) et Imp(eratori) Caes[a]ri L(uci) Septimi Severi Pii Pertinacis Aug(usti) Arab(ici) Adiab(enici) Part[h(ici)] max(imi) [fi]lio divi M(arci) Antonini Pii Germa[n(ici) Sarm(athici) nep(oti) divi Antonini pii] /

[pronep(oti) divi Hadriani] abnep(oti) divi Traiani Part(hici) et divi Nervae adnep(oti) M(arco) Aurelio Antonino Pio Felici Aug(usto) trib(unicia) potest(ate) XI imp(eratori) II co(n)s(uli) III et [P(ublio)] Septimio [S]evero [[Getae [nobilissimo Caesari principi iuventutis]]] et Iuliae Domnae Augustae] /

[matri Augg(ustorum) et c]astrorum col(onia) Septimia Vaga nomini et auspiciis divinis eorum inlustra per T(itum) Flavium Decimum proco(n)s(ulem) c(larissimum) v(irum) colonia deducta arcum fecit et numini Aug(ustorum) eorum dicavit

TRADUCTION:

L’empereur César, fils du divin Marcus Antoninus Pius Germanicus Sarmaticus, frère du divin Commodus, petit-fils du divin Antoninus Pius, arrière-petit fils du divin Hadrianus, arrière arrière petit-fils du divin Trajanus Parthicus, arrière arrière arrière petit-fils du divin Nerva, Lucius Septimius Severus Pius Pertinax Auguste, Arabicus,

Adiabenicus, Parthicus maximus, grand pontife, revêtu de la puissance tribunicienne pour la 17ème fois, salué imperator pour la 12ème fois, consul pour la 3ème fois, Père de la patrie, proconsul ; et l’empereur César Lucius Septimius Severus Pius Pertinax Auguste Arabicus Adibenicus Parthicus maximus, petit-fils du divin Marcus Antoninus Pius Germanicus Sarmaticus, arrière petit-fils du divin Antoninus Pius,

arrière arrière petit-fils du divin Hadrianus, arrière arrière petit-fils du divin Trajanus Parthicus et arrière arrière arrière petit-fils du divin Nerva, Marcus* Aurelius Antoninus Pius Felix Auguste , revêtu de sa 5ème puissance tribunicienne, empereur pour la 2ème fois, consul pour la 3ème fois et Publius Septimius Severus Geta Noble César  Jeune Prince et Julia Domna Auguste

Mère Auguste des Camps nomment Colonia Septimia Vaga rendue célèbre par leurs auspices divins par Titum Flavium Decimum proconsul Homme très célèbre a dédié cet Arc fait et nommé Augustustorum dédié en leur honneur

Dans la maison d'un juif, près le fondouk:

D. M. S.
M. TREBIVS RIBI
ANVS SILONIANS
TRIBVN. POPVLI VIXIT.
ANN. LVII.
S. H. I.

TEXTE COMPLET: CIL 08, 01226 = CIL 08, 14389

D(is) M(anibus) s(acrum) /
M(arcus) Trebius Ribi/
anus Silonianus /
tribunus populi vixit /
ann(os) LVII /
S. H. I.

TRADUCTION:

Consacré aux dieux mânes
Marcus Trebius Ribianus
Silonianus
Tribun du peuple a vécu
57 ans
S. H. I.

Dans une maison près d'une fontaine ancienne environnée de vieilles murailles, on trouve cette épitaphe:

D. M. S.
D. C. ANINIVS
C. E. FELIX PIVS
VIXIT ANN. LX.

TEXTE COMPLET: CIL 08, 01230 = CIL 08, 14390

D(is) M(anibus) s(acrum) /
C(aius) Caninius /
C(ai) f(ilius) Felix pius /
vixit ann(os) LX /
h(ic) s(itus) e(st)

TRADUCTION:

Consacré aux dieux mânes
Caius Caninius
Fils aîné Bienheureux le pieux
a vécu 60 ans
il repose ici