INSCRIPTIONS LATINES DE BEJA: SOMMAIRE

 Thomas SHAW  Abbé NEU
 Jean-André PEYSSONNEL  Epitaphes funéraires de Vaga et de Belalis Maior
 Victor GUERIN Inscriptions latines de Vaga et de Belalis Maior

INSCRIPTIONS LATINES DE VAGA:

L’abréviation CIL: Corpus Inscriptionum Latinarum, recueil de toutes les inscriptions latines antiques, initié au 19ème siècle par des érudits allemands et régulièrement mis à jour.
Il est d’usage lorsqu’on recopie une inscription antique de signaler les passages à la ligne par un trait vertical: /
L’abréviation AE suivie d’un millésime renvoie à la revue: l’Année épigraphique.

REFERENCES

INSCRIPTIONS LATINES

CIL 08,10568

Date: 29-30 après J-C.

Lieu: Oued Beja

Ti. Caesar divi /
Aug(usti) f.Augustus /
pontif(ex) max(imus) trib(unicia) /
potest(ate) XXXI co(n)s(ul) III /
dedit /
C. Vibius Marsus pro /
co(n)s(ul) III dedica[vit]

TRADUCTION:

Tibère César divin
Augusti fils Augustus
grand pontife, revêtu de
la puissance tribunicienne pour la 31ème fois,
consul pour la 3ème fois
offert par
C. Vibius Marsus proconsul
pour la 3èmè fois et l’a dédié.

HISTOIRE:

- Tibère (latin : TIBERIVS•CAESAR•DIVI•AVGVSTI•FILIVS•AVGVSTVS), né en 42 av. J.-C. sous le nom de Tiberius Claudius Nero et mort en 37 ap. J.-C.
- Consul en -13, -7, 18, 21, 31
- Acclamé Imperator en -9, -8, -6, 8, 9, 11, 13, 16
- Pontifex maximus à partir de 15
- Détenteur de la puissance tribunicienne à partir de -6 concédée d'abord pour cinq ans jusqu'au 25 juin an 1, puis renouvelée ensuite annuellement.

CIL 08, 01216 Saturno [A]ug(usto) sac(rum) /
M(arcus) Caecilius [3]inus /
votu[m solvit lib(ens) mer(ito)]

TRADUCTION:

Consacré à Saturne Auguste
Marcus Caeciliusinus
s’acquitte bien volontiers (avec reconnaissance) de son voeu qui a été exaucé.

CIL 08, 01217 (p 932) = CIL 08, 14395 =
AE 1908, +00264 =
AE 2002, +01679

Date: 209 après J-C.

[Imp(eratori) Caes(ari) divi M(arci) A]ntonini Pii Germanici Sarma[t(ici)] filio divi Commodi fratri divi Antonini Pii nepoti divi Hadr[iani] pronep(oti) divi Traiani Parthic[i] abnep(oti) divi Nervae adnep(oti) L(ucio) Septimio [Severo Pio Pertinaci Aug(usto) Arab(ico)] /

Adiab(enico) Parth(ico) max(imo) po]nti[f(ici) maximo trib(unicia) potest(ate) XVII imp(eratori) XII co(n)s(uli) III p(atri) p(atriae) et Imp(eratori) Caes[a]ri L(uci) Septimi Severi Pii Pertinacis Aug(usti) Arab(ici) Adiab(enici) Part[h(ici)] max(imi) [fi]lio divi M(arci) Antonini Pii Germa[n(ici) Sarm(athici) nep(oti) divi Antonini pii] /

[pronep(oti) divi Hadriani] abnep(oti) divi Traiani Part(hici) et divi Nervae adnep(oti) M(arco) Aurelio Antonino Pio Felici Aug(usto) trib(unicia) potest(ate) XI imp(eratori) II co(n)s(uli) III et [P(ublio)] Septimio [S]evero [[Getae [nobilissimo Caesari principi iuventutis]]] et Iuliae Domnae Augustae] /

[matri Augg(ustorum) et c]astrorum col(onia) Septimia Vaga nomini et auspiciis divinis eorum inlustra (? ta) per T(itum) Flavium Decimum proco(n)s(ulem) c(larissimum) v(irum) colonia deducta arcum fecit et numini Aug(ustorum) eorum dicavit

TRADUCTION:

L’empereur César, fils du divin Marcus Antoninus Pius Germanicus Sarmaticus, frère du divin Commodus, petit-fils du divin Antoninus Pius, arrière-petit fils du divin Hadrianus, arrière arrière petit-fils du divin Trajanus Parthicus, arrière arrière arrière petit-fils du divin Nerva, Lucius Septimius Severus Pius Pertinax Auguste, Arabicus,

Adiabenicus, Parthicus maximus, grand pontife, revêtu de la puissance tribunicienne pour la 17ème fois, salué imperator pour la 12ème fois, consul pour la 3ème fois, Père de la patrie, proconsul ; et l’empereur César Lucius Septimius Severus Pius Pertinax Auguste Arabicus Adibenicus Parthicus maximus, petit-fils du divin Marcus Antoninus Pius Germanicus Sarmaticus, arrière petit-fils du divin Antoninus Pius,

arrière arrière petit-fils du divin Hadrianus, arrière arrière petit-fils du divin Trajanus Parthicus et arrière arrière arrière petit-fils du divin Nerva, Marcus Aurelius Antoninus Pius Felix Auguste * , revêtu de sa 5ème puissance tribunicienne, empereur pour la 2ème fois, consul pour la 3ème fois et Publius Septimius Severus Geta Noble César  Jeune Prince et Julia Domna Auguste

Mère Auguste des Camps nomment Colonia Septimia Vaga rendue célèbre par leurs auspices divins par Titum Flavium Decimum proconsul Homme très illustre a dédié cet Arc fait et nommé Augustorum dédié en leur honneur

HISTOIRE:

* Caracalla, fils de Septime Sévère

CIL 08, 01218 ] Aug(usto?) Arab(ico?) Adia[b(enico?)
CIL 08, 01220 (p1398)=
ILTun 01225
] nobilissimi C[aes(ari) 3] /
[3 col(oniae) Con]c(ordiae) Iul(iae) Aurel(iae) Ant(oninianae) Karthaginis [

TRADUCTION:
Noble césar
colonie Julia Concordia (Sousse) Aurelius Antoninus Carthage

CIL 08, 01221 ]VIIIIO[3] /
[3 di]vinae d[omus 3] /
[3]IA[3] restituerunt et simulacra vero[3] /
[3]VC[

TRADUCTION:
?
maison divine
rénove vraie statue
?

CIL 08, 01222 L(ucio) Pomponio Dextro Cele/
rino c(larissimo) v(iro) co(n)s(uli) Aureliano /
Antoniniano ordo /
splendidissimus /
col(oniae) Sep(timiae) Vag(ae) patro/
no perpetuo cur(atore) /
C(aio) Sergio Primiano eq(uite) R(omano) fl(amini) p(er)p(etuo)

TRADUCTION:

A Lucius Pomponius Dexter Celerinus
Homme très illustre
A son collègue le consul Aurelianus
Antoniniano
Le très splendide ordre municipal
de la Colonia Septimia Vaga
sous l'administration du protecteur perpétuel (?)
Sergius Primianus, chevalier romain, flamine perpétuel

HISTOIRE:

vir clarissimus: titre

CIL 08, 01223 (p 932, 2526) =
CIL 08, 14387
Surdin[iae 3] /
nepti Ho[rati Martia]/
lis Rufin[i 3] /
c(larissimae) f(eminae) ob ins[ignem atque singula]/
rem av[i innocentiam et mul]/
tiforme[m ipsius liberalita]/
tem in un[iversos saepe exhibi]/
[tam] decur[iones coloniae

TRADUCTION:

A Surdinia, petite-fille d'Horatus Martialis Rufin,
femme très illustre à cause de l'insigne et singulière honnêteté
de son grand-père et de la générosité diverse
du même montrée souvent
envers tous les décurions de la colonie.

HISTOIRE:

Decuriones (décurions): commandant une décurie groupe de dix cavaliers.

CIL 08, 01224 =
CIL 08, 14388
M(arco) Iul(io) M(arci) fil(io) trib(u) Fab(ia) Maximo /
decurioni adlecto aed[ili ac] /
sac(erdoti) anni XIIII praef(ecto) iur(e) dic(undo) /
IIvir(o) IIvir(o) q(uin)q(uennali) fl(amini) p(er)p(etuo) cui cum /
ordo splendidissimus ob /
merita eius statuam p(ecunia) p(ublica) /
fieri decrevisset /
Q(uintus) Agrius Iulius Maximus /
Felix av<u=O>nculo suo magno /
pro pietate sua dato sibi /
ab ordine loco s(ua) p(ecunia) fecit /
d(ecreto) d(ecurionum)

TRADUCTION:

A Marcus Iulius Fabius Maximus, fils de Marcus, tribu Fabia,
décurion, édile coopté
prêtre, préfet à pouvoir judiciaire pendant XIII ans
duumvir, duumvir quinquennal, flamine perpétuel,
auquel le très splendide ordre municipal
a décrété que soit élevée une statue
en hommage à ses mérites, sur l’argent public,
Quintus Agrius Iulius Maximus
a été heureux de le faire pour son grand oncle
par affectueuse piété, avec ses propres deniers, à la place du conseil,
par décret des décurions qui lui a été donné

CIL 08, 01225 =
CIL 08, 14403
T(itus) Rutilius Iunior Iulianus /
aedilis ac sac(erdos) IIvir q(uin)q(uennalis) /
et cur(ator) muner(is) TVP[3]V[3] /
Dapani

TRADUCTION:

Titus Rutilius Iunior Iulianus
édile coopté, prêtre duumvir quinquennal
administrateur des muneris
?

HISTOIRE:

Les Duumvirs, magistrats au nombre de deux, institués dans la Rome antique pour certaines fonctions spéciales, le plus souvent temporaires.
On distinguait :
- des Duumvirs frumentaires, chargés à Rome de distribuer le blé au peuple; cette fonction fut assumée de façon permanente sous l'Empire par le préfet de l'annone, rendant inutile la nomination de duumvirs frumentaires
- des Duumvirs édificateurs, dédicateurs, chargés de faire bâtir un temple ou d'en faire la dédicace
- des Duumvirs coloniaux ou municipaux, magistrats supérieurs des colonies ou des municipes, qui y remplissaient les fonctions équivalentes à celles des consuls de Rome et en avaient le rang.
- des Duumvirs quinquenaux, duumvirs coloniaux ou municipaux, élus tous les cinq ans, et effectuant alors les fonctions de censeur dans leur cité (actualisation des listes de citoyens, selon leur rang)

Les édiles étaient des magistrats de la Rome antique. Leur fonction primitive était liée à l'administration urbaine de Rome. L'édilité est intégrée au cursus honorum.

Une charte, rédigée en 44 av. J.-C. oblige ses duumvirs et ses édiles à donner annuellement soit un combat de gladiateurs, soit une série de représentations scéniques: munus ludosve scaenicos. Par conséquent ils ont le droit de choisir entre ces deux catégories : en ce sens les munera sont pour eux facultatifs. Les jeux des duumvirs et des édiles doivent durer quatre jours. Ces magistrats doivent dans les dix jours qui suivent leur entrée en fonctions, arrêter, de concert avec les décurions, la date où sera donnée la fête ; cette date est par conséquent tout à fait variable.

CIL 08, 01243 quo]ndam uxor Statil[
CIL 08, 01246 (p 1398) = ILCV 01402a Festa fideli(s) / in pace vixsit(!) / annis centu(m) et X
CIL 08, 01247 (p1398)=
ILCV 01598 =
ILCV 02479
Qui in deo confidit semp(er) vivet /
Galatea /
[fi]delis [

TRADUCTION:

Qui en Deo a confiance vivra toujours
Galatée
fidélité

HISTOIRE:

Dans la mythologie grecque, Galatée est une des Néréides (nymphe marine), fille de Nérée et Doris, « à la peau blanche comme le lait ». Elle aima et fut aimée du berger Acis, mais celui-ci étant victime de la jalousie du cyclope Polyphème, son mari voulant sa mort, elle changea son amant en fleuve, afin qu'elle s'y baigne tous les jours.

CIL 08, 10569 =
CIL 08, 14394 =
AE 2002, +01679

Date: 197 après J-C.

[Pro salute] Imp(eratoris) Caes(aris) L(uci) Septimi S[everi Pii Pertinacis Aug(usti) pont(ificis) max(imi) tr(ibunicia) pot(estate) V imp(eratoris) VIIII co(n)]s(ulis) II p(atris) p(atriae) et M(arci) Aureli Antonini Ca[es(ari) prin]/[cipis iuvent]tutis imp(eratori) designati [3]mus cellam cum pronavo vet[ustate] /
[collapsam qu]am sacerdotales et Cerea[les refecerant exornavit et ad reficiendas statuas Ce]rerum cum pro splendore coloniae [illi iis] / [
3 m(ilia) n(ummum) contu]issent erogata summa ex arca [3]tarem summam de suo intulit

TRADUCTION:

Pour le salut de l’empereur César Lucius Septimius Severus Pius Pertinax Auguste grand pontife, revêtu de sa 5ème puissance tribunicienne, empereur pour la ?ème fois, consul pour la 2ème fois et Père de la patrie, et Marc Aurele Antonini Caesari jeune prince empereur ...

 

CIL 08, 14392 (p2526)=
 ILPBardo 00184

Date: 2 avant  J-C.

Imp(eratore) Caesare{m} Aug(usto) /
X[II]I M(arco) Plautio Silvano /
co(n)s(ulibus) M(arcus) Titurnius M(arci) f(ilius) /
Arn(ensi) Africanus aede(m) /
Telluris refec(it) HNC

TRADUCTION:

Empereur César Auguste
13 Marco Plautio Silvano
Consul Marcus Titurnius Marci fils
Arnensi Africanus le temple de
la région a été refait

CIL 08, 14393 ] maximo po/
[ntifici maximo 3 Traia]ni Parthic(i) /
[3]XII[

TRADUCTION:

maximus,
grand pontife, Trajanus Parthicus

CIL 08, 14396 ] Septimi Seve[ri
CIL 08, 14397 ] / Adiaben[ici] Pa[rt]hici /
[sua] pecunia fecit et ded(icavit)

TRADUCTION:

Adiabenicus, Parthicus
avec ses propres deniers et l’a aussi consacrée.

CIL 08, 14398

Date: 376-377 après
J-C
.

[Ddd(ominis)] nnn(ostris) Valente Gra[i]a[no et Valenti]niano s[emper Augustis ---]
Decimius Hilarianus H[espe]rius v(ir) c(larissimus) proc[ons(ul) prov(inciae) Afr(icae) iudex sacrarum cogni]
[tionum basilicam cuius s]][---]
[[desiderabat orn[a]tu a funda]][mentis --- dedicante]
[M]agio Rufino viro [clariss]imo legato suo [---]

TRADUCTION:

Nos seigneurs Valens Gratiano et Valentinien toujours Auguste
Decimius Hilarianus Hesperius Homme très illustre proconsul de la province d'Afrique
iudex sacrarum cognitionum
basilique
désire orner et l'a inauguré dédié
Magio Rufino Homme très illustre légat

HISTOIRE:

- Decimius Hilarianus Hesperius est devenu proconsul Africae: 375-76 , prefect de Rome en 383, et pretorian prefect d'Italie en 396.

- iudex sacrarum cognitionum: titre judiciaire délégué par les  empereurs aux grands fonctionnaires

- Valentinien Ier (364 - 375) co-Empereur avec Valens (375 - 378) (Valentiniens)

CIL 08, 14399 =
ILTun 01227 =
DefAfrByz 00031

Date: 527-565 après Jésus-Christ

 

Aduena semp]er gaude qui talem murorum s[aepem] /
[prospexisti et lauda Iustinianum glor]iosissimum principem /
[qui ob omni parte oppidum] circumd<ed=AB>it ex opere et in<v=B>iolab[ile] /
[reddidit item in eius mu]nimen(tum) inminentem Paulum com(item) /
[fecit ration]arium domus di<v=B>in(a)e

TRADUCTION:

Etranger réjouis-toi toujours, toi qui voit au loin une telle barrière de murs
et loue le très glorieux empereur Justinien
qui entoura la place forte de toute part de cet ouvrage et la rendit inviolable,
il disposa de même un rempart qui domine un peu le Comte Paulus
en fit avec sagesse
maison divine

HISTOIRE:

Règne de Justinien: 527-565 après Jésus-Christ

CIL 08, 14400 praep]osito vexill(ationis) leg(ionis) II[3] / [in expe]ditione Britann[ica 3] / SAI[3]I[3 misso ob comparationem] / frume[nti 3 pro]/vinci[3]XX Germ[ani3] / [3]II[3]CISIIFVSII[3]T[
CIL 08, 14401 =
ILAfr 00441 =
AE 1920, 00026

Date: 285-305 après Jésus-Christ

Felicissimo saeculo] dominorum nostrorum Diocletiani et M[ax]imiani perpetuorum [Augustorum et Constanti et Maximiani nobilissimorum Caesarum 3] /
[[[Aelio Helvio Diony]sio c(larissimo) v(iro) proco(n)suli)]] /
[3] vic[e? sacra(3) a]g[en]te(?) e[t

iudici sacrarum cogni- tionum totius Orien

TRADUCTION:

Siècle bienheureux Nos seigneurs Dioclétien et Maximien Auguste perpétuellement
Constance et Maximiani Nobles Césars
Aelio Helvio Dionysio Homme très illustre proconsul

...

HISTOIRE:

Dioclétien avait adopté l'un des deux césars, Gaius Galerius Valerius Maximianus, mieux connu sous le nom de Galère ; le second, Flavius Valerius Constantius Chlorus plus connu sous le nom de Constance Chlore, fut adopté par Maximien Hercule.

L'empire, devenu une tétrarchie (ou gouvernement à quatre), fut divisé en 101 provinces regroupées en 12 diocèses et en 4 grandes régions ou préfectures, chacune d'entre elles étant dirigée par un César ou un Auguste, assisté d'un préfet du prétoire :

  • Dioclétien, l'Orient
  • Maximien, l'Italie et l'Afrique,
  • Galère, l'Illyrie et les régions du Danube,
  • Constance, la Bretagne, la Gaule et l'Espagne.

- Dioclétien fut un empereur romain de 284 à 305. Il est né en Dalmatie en 245 et est mort en 313.

CIL 08, 14402 M(arcus) Aurelius Amaonius /
mil(es) coh(ortis) I urbanae

TRADUCTION:

Marcus Aurelius Amaonius
soldat de la 1ère cohorte urbaine

CIL 08, 14408 C]aecilioru[m
CIL 08, 14418 C(aius) Valerius / Nampamo / [3]S[
CIL 08, 14423 ]III[3] /
[3[]nae C[3] /
[3]ta et quo[3] /
[3] d(ecreto?) d(ecurionum?) [

TRADUCTION:

?
conformément à l'arrêté des décurions.

CIL 08, 14424 Marci/
anus in /
pace

TRADUCTION:

Marcianus
en paix

CIL 08, 14436

Date: 326-333 après
J-C
.

Lieu: Belalis  Maior
(Henchir el Faouar)

B{a}eatissimo saeculo in[v]i(c)torum principum [ddd(ominorum) nnn(ostrorum) Imp(eratorum) Fl(avi) Valeri Constantini maximi]
victoris semp(er) Aug(usti) et Constantini Iun(ioris) et Constanti gloriosissim(orum) Caes(arum) [---]
aedem sive curiam sed et sexsagonem serva[t]a [in hac parte operis? cu]
riam vero a fundamentis conla(psam) proconsulatu M. Ce[io]ni Iul[iani] c(larissimi) v(iri) [v(ice) s(acra) i(udicantis)?]
et Gazei Largi Materniani c(larissimi) v(iri) leg(ati) eius pat(roni) c(oloniae) n(ostrae) ex i(n)stitutio[ne]+++[---]
et a<d>iutorium L. Modi Valentionis cur(atoris) r(ei) p(ublicae) eius curante

TRADUCTION:

Siècle bienheureux invincibles princes nos seigneurs empereurs
Flavius Valerius Constantini maximi
victorieux toujours Auguste et Constantin Junior et Constantin Glorieux César
...
proconsul M. Ceioni Iuliani Homme très illustre
v(iri) [v(ice) s(acra) i(udicantis)?]
et Gazei Largi Materniani Homme très illustre légat administrateur de la colonie
...
et
adiutorium L. Modi Valentionis administrateur

HISTOIRE:

- Constantin: proclamé empereur romain en 306 et mort le 22 mai 337. Vrai nom: Flavius Valerius Constantinus

CIL 08, 14457

Date: 198-209 après
J-C
.    

Lieu: Hammam Sayala

In his praed[iis --- pro salute Imp(eratoris) Caes(aris)
L. Septimi Severi [pii Pertinacis Aug(usti) Arabici Adiabenici
Parthici maximi et [M. Aureli Severi Antonini pii Aug(usti) et P. Septimi
Severi [[Getae Caes(aris)]] et Iuliae Domnae [ Aug(ustae) matris Aug[ustorum) et Caes(arum) et castrorum thermas??]
vetustate conlapsas [--- restituit idemq(ue) dedicavit?]

TRADUCTION:

Dans cette propriété . . . Pour le salut de l’empereur César
Lucius Septimius Severus Pius Pertinax Auguste Arabicus Adibenicus Parthicus maximus,
et
Marcus Aurelius Severi Antonini Pius Auguste et Publius Septimius Severus Geta
Noble César  Jeune Prince et Julia Domna Auguste Mère Auguste des Camps
et Caesarum
les thermes du camp
tombés de vétusté ont été refaits et dédiés

CIL 08, 25472 Pompe[3] / vot[3] su[
CIL 08, 25479 = ILPBardo 00187 Lutatius Apule[ius]
ILAfr 00442 Volussia Privata
ILTun 01228 = ILPBardo 00186 Saturne Auguste
AE 1981, 00876 t]emplum Dian[ae

TRADUCTION:

Temple de Diane

mini.gif (200 octets) INSCRIPTIONS LATINES DE BELALIS MAIOR (HENCHIR EL FAOUAR):

L’abréviation AE suivie d’un millésime renvoie à la revue: l’Année épigraphique.

REFERENCES

INSCRIPTIONS LATINES

AE 1961, 00079 =
AE 1978, 00842
Imp(eratori) Caes(ari) divi Mag/
ni Antonini filio /
divi Severi [[nepoti]] /
[[M(arco) Aurelio Antonino]] /
[[Pio Felici Aug(usto)]] /
[[pontifici maximo]] /
[[tribuniciae pot(estatis) 3]] /
[[co(n)s(uli) III p(atri) p(atriae)]] Belalitani maiores /
d(ecreto) d(ecurionum) p(ecunia) p(ublica)

TRADUCTION:

Empereur César Grand divin
Anotonini fils
Divin Severe petit fils
Marco Aurelio Antonino
Pius Felix Auguste
Grand ponitife
revêtu de sa ?ème puissance tribunicienne
Consul pour la 3ème fois, Père de la patrie

conformément au décret des décurions, aux frais de la collectivité

AE 1961, 00081 Ex iusso Iov(is) / Zabazi(!) / ara pos(u)it / Liber(o) patr(i) / cura / M(arci) Oppi Vitali

HISTOIRE

A El Faouar (Belalis  Major), Jupiter, est assimilé à Sabazios dont l'intervention onirique ,ex iussu Iovi(s )  Sabazi(i) , a déterminé la consécration d'une ara  à Liber Pater.

AE 1974, 00694 His dulcissi/mi m(i)chi(!) Spesin/deum locus (i)ste / tenet sed co/rpore / bixit(!) in pace / annis IIII m(e)n(sibus) / III d(iebus) VII depo/sitio eius die / III N(o)n(as) Decem/br(es) ind(i)c(tione) II / imp(eratoris?) d(o)m(i)n(i) / Heracli
AE 1974, 00695 Hic indig/nus Florenti/us iacet in an/tro intonsa / barba fune/re est mer/sus acerbo / vixit in pace / annis XXII menses VIII dies XXV / d(e)p(o)s(itus) die IV Idus / F(e)br(uarias) indict(ione) / II
AE 1974, 00696 Restitu/tus beat/issimus e/piscopu/s bixit(!) i[g]itur in p/ace ann/is LXXV dep/ositio ip/ssius(!) Id[u]s Februa/rias ind(ictione) / quinta [d]/ecima
AE 1974, 00697 Ebasi (h)umile(s) / [lo]cus (i)ste tenet / sed corpore ta[n]tum nam vibit(!) o[b]/via(m) prole(m) Optat(i) / sibi superstit[i] / relinquit (h)abita/bit ergo in isto tem/porali secuto l(a)e/tus usque in die / pridie quam ad / c(a)elum migraret / per annis(!) LXXVI / d(e)p(ositus) die VIII Id(us) Octo/bres ind(ictione) V
AE 1978, 00839 [M(arco) An]nio Vero / [Imp(eratoris) Ca]es(aris) M(arci) Au/[reli A]ntonini / [Aug(usti)] Armeniaci / [P]arthici Medici / filio / d(ecreto) d(ecurionum) p(ecunia) p(ublica)
AE 1978, 00840 [[Aureliae Galeriae]] / [[Lucillae Aug(ustae)]] / Imp(eratoris) Caes(aris) L(uci) Aureli / Veri Aug(usti) Armeni/aci Parthici Ma/ximi Medici / d(ecreto) d(ecurionum) p(ecunia) p(ublica)
AE 1978, 00841 Aureliae [Sabinae] / Imp(eratoris) Caes(aris) M(arci) Au[reli] / Antonini Aug(usti) / Armeniaci [Par]/thici Med[ici] / [fili]ae / d(ecreto) d(ecurionum) p(ecunia) p(ublica)
AE 1978, 00843

DATE: 241-244

Sabiniae(!) Tra[nquilli]/
nae Aug(ustae) coni[ugi domi]/
ni nostri [Im]/
p(eratoris) Caes(aris) M(arci) Anto[ni Gordi]/
[ani Pii Felicis Invicti Aug(usti)

TRADUCTION:

Sabiniae Tranquillinae
Augustae épouse de notre
empereur Marcus Antonius Gordianus
Pius Felix  Invincible Auguste

HISTOIRE:

- Furia Sabina Tranquillina (en français Tranquilline) était la fille de Timésithée, préfet du prétoire de l'empereur Gordien III. Gordien III l'épousa en 241. Après la mort de l'empereur en Syrie en 244, on ignore ce que devint Tranquilline.

- Gordien III (Marcus Antonius Gordianus Pius) v. 224 - 244 : fut empereur romain de 238 à 244

AE 1978, 00844 ] / [O]b mer[ita eius] / aere conla[to] / loco ab ordi/ne dato posuerunt
AE 1978, 00846 [Beatissimo(?) saeculo(?) domi]norum nostror[um Flavi Valeri Consta]ntini maximi [et Liciniani] Licini semper [Augg(ustorum) et Flavi Valeri Crispi et Lic]iniani Licini [et Fl]avi Clau[di Constantini] iunioris florentissimorum Caesarum [3] Garg[ilius 3] pecunia [publica]
AE 1978, 00847 ]iliu[s
AE 1978, 00849 [3] L(uci) f(ilius?) Arn(ensi) Ru[
AE 1978, 00851 M(arco) Lurio M(arci) fil(io) Arn(ensi) Faus/
to Caeciliano /
equo publ(ico) adlecto praef(ecto) coh(ortis) II Bra(caraugustanorum) [

TRADUCTION:

Marco Lurio Marci fils de Arnensi Fausto Caeciliano
chevalier public, édile, préfet de la cohorte 2 Bracaraugustanorum

AE 1978, 00852 Augu]sto Pio / [3] Felicis Arnensi fil(ii) sui [
AE 1978, 00853 P(ublio) Thermestino Crescenti Cae/
ciliano decurioni c(oloniae) C(oncordiae) I(uliae) K(arthaginis!) fl(amini) pe/
[rp(etuo)

TRADUCTION:

Publio Thermestino Crescenti Caeciliano
decurion de la
colonie Julia Concordia (Sousse) Carthage
flamine perpetuel

AE 1978, 00854 ]ius L(ucius) Sc[3] /
Ianuarius [3] /
ob honorem MA[

TRADUCTION

Lucius Sc
Ianuarius
en honneur

AE 1978, 00855 [Iov]i Iunoni [Minervae] / [pro salute Im]p(eratoris) Caes(aris) T(iti) Aeli [H]adrian[i Antonini Aug(usti) Pi]i pa[tris patriae] / [divi Hadriani Au]g(usti) fil(ii) [divi Traiani Parthici n(epotis) 3] Ianua[rius 3] / [3 ob honorem] m(agistratus) p(agi) templum C[apitolii 3] / [3 exornavit? 3 s]estert(ium) ampliata a [se
AE 1978, 00856 M(arci) Iuli C(ai) f(ilii) / Felicis / Abdaiani
AE 1978, 00858 M(arcus) Calpurniu(s) / Victor Luta/tianus S[
AE 1978, 00860 Saturno Aug(usto) sac(rum) /
M(arcus) Cinc[ius Vic]tor(?) /
[3 v]ot(um) sol(vit)

TRADUCTION:

Consacré à Saturne Auguste
Marcus Cincius Victor
s’acquitte de son voeu

AE 1978, 00861 L(ucius) Caecilius /
Privatus Furnianus /
lib(ens) animo votum solv[it]

TRADUCTION

Lucius Caecilius
Privatus Furnianus

s’acquitte bien volontiers (avec reconnaissance) de son voeu qui a été exaucé.

AE 1978, 00862 Dio(!) Mercurio /
Thermesi /
Aug(usto) sacrum

TRADUCTION:

Consacré aux thermes du dieu Mercure

AE 1978, 00863 Ex iusso Iovi(s) / Zabazi / ara posit(a) / Libero Patr(i) / cura / M(arci) Oppi Vitali(s)

HISTOIRE

A El Faouar (Belalis  Major), Jupiter, est assimilé à Sabazios dont l'intervention onirique ,ex iussu Iovi(s )  Sabazi(i) , a déterminé la consécration d'une ara  à Liber Pater.

AE 1978, 00864 Beatissim[o saeculo invictorum principum Fl(avi) Valeri Constantini maximi victoris semper Aug(usti) et Constantini Iun(ioris) et Constanti glori]/osissimor[um Caes(arum) 3] / parva solum [3] / quo cla(u)sa(?) clu[aca? 3 pro]/[con]sul(atu) [M(arci) C]ae(i)on[i Iuliani c(larissimi) v(iri) 3] / [3]A vetusta[te conlapsa
AE 1978, 00865 Honoratus / innocens / fidelis in pac(e)

TRADUCTION:

Honnneur
Innocence
Fidélité en paix

AE 1978, 00869 O[ptata]e in parte dextra iacentis ad parbum(!) tempus n[am] / fel[ici]ta(te)m in pr(a)esenti loco obrutus optinet(!) cada[veris] / sarsofagus(!) sed nec hanc dicamus fati munus ex[sol]/visse quia heres in tumolo(!) genitoris cons/cribta(!) ex utrorumque sexu processisse nul/lo venit in duuim(!) vixit igitur munde annos LXXX / deposita die sextu(!) Kalendas Apriles ind(ictione) IV
AE 1981, 00868 Iu]noni [3] / [3 s]tatuis [
AE 1981, 00869 Saturno C(aius) Calvissius /
Bullus votum solvit

TRADUCTION:

Saturno Caius Calvissius
Bullus

s’acquitte de son voeu

AE 1981, 00870 Sat(urno) Aug(usto) s[acrum?] /
[1 Iu]lius Adiutor [votum] solvit /
[libens animo]

TRADUCTION:

Consacré à Saturne Auguste
Julius Adiutor
s’acquitte bien volontiers (avec reconnaissance)
de son voeu qui a été exaucé.

AE 1981, 00871 [Dominis nostris Valentiniano Theodosio et Ar]cadio P[iis Felicibus] semper [Au]gust(is) ob m[3] / [3 lega]tus pr[ovinciae Africae le]gation(is) Carthag[iniensis 3] / [3] salverant [
AE 1981, 00872 Ebasi (h)umile(s) / [lo]cus (i)ste tene[t] / sed corpore ta[n]/tum nam vibit(!) o[b] / via(m) prole(m) Optat[i] / sibi superstit[e(m)] / relinquit (h)abita/bit ergo in isto tem/porali s(a)eculo l(a)e/tus usque in die / pridie quam ad / c(a)elum migraret / per annis(!) LXXVII / d(e)p(ositus) die VIII Id(us) Octo/bres ind(ictione) V
AE 1981, 00873 Hic dulcissi/mi m(i)chi(!) Spesin/deum locus (i)ste / tenet sed co/rpore / bixit(!) in pace / annis IIII m(e)n(sibus) / III d(iebu)s VII depo/sitio eius die / III N(o)n(as) Decem/br(es) ind(i)c(tione) II / Imp(eratoris) d(o)m(i)n(i) / Heracli
AE 1981, 00875 Restitu/tus beat/issimus e/piscopu/s bixit(!) i[g]/itur in p/ace ann/is LXXIIIII dep/ositio ip/ssius(!) Id[u]/s Februa/rias ind(ictione) / quinta [d]ecima
IDRE-02, 00436 =
AE 1975, 00129 =
AE 1978, 00845 =
AE 1982, 00938 =
AE 1987, 01024
] / [iu]ridico [in(?) Pi]ceno et Apuli/[a]m(!) [le]g(ato) legionis XXII Primig(eniae) / D[e]cian[a]e leg(ato) leg(ionis) XIII Gem(inae) [De]/[cianae pra]ef(ecto) aer(arii) Sat(urni) c[o(n)]s(uli)